Uroki Karpacza

Pokaż Uroki Karpacza na większej mapie

Witamy w uroczym miejscu położonym w sercu Karkonoszy, pod masywem największej góry w Karkonoszach – Śnieżki. Znajduje się tu wiele ciekawych obiektów, które koniecznie trzeba zobaczyć. Jest to też idealne miejsce wypadowe dla pieszych wędrówek po karkonoskich szlakach.

Panorama z Karpacza Górnego

Zaczynamy w centrum miejscowości, przy poewangelickim kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1908 roku. Budowla ta jest bardzo charakterystyczna z uwagi na masywną wieżę z kamienia i cztery małe wieżyczki zdobiące jej szczyt.

Kolejny punkt naszego spaceru to Muzeum Sportu i Turystyki, gdzie znajduje się wiele interesujących eksponatów. Możemy tu podziwiać historyczne dokumenty i pamiątki związane ze sportem, turystyką i ochroną przyrody w Karkonoszach. Z ciekawszych eksponatów należy wymienić m.in.: ceramiczną rzeźbę Ducha Gór – Rzepiórę, wpisy z ksiąg pamiątkowych górskich schronisk, zabytkowe narty, sanki i bobsleje, trofea sportowe znanych sportowców oraz ciekawe alpinarium.

Widok na Śnieżkę

Następnie idziemy do, położonego niedaleko, kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny z 1909 roku, wybudowanego na wzór świątyni barokowej. Na szczególną uwagę zasługuje masywna kopuła oraz wyposażenie wnętrza. Zobaczymy tu późnobarokowy ołtarz główny z obrazem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny i bocznymi figurami św. Piotra i Antoniego, dawną polichromię, pięć witraży z postaciami świętych i motywami roślinno-kwiatowymi i wiele innych interesujących obiektów.

Następnie jedziemy drogą w górę, aż do zapory na Łomnicy. Jest to półkolista tama z granitowych bloków, wybudowana w latach 1910-1915. Całość ma długość 105 metrów i robi na każdym duże wrażenie. Zapora powstała z uwagi na liczne powodzie, zbiornik gromadzi wody opadowe oraz rumosz skalny.

Ktolina Jeleniogórska

Widok na Kotlinę Jeleniogórską

Kolejny obiekt na naszej trasie to miejsce, na które ucieszą się wszyscy najmłodsi uczestnicy wycieczki – Muzeum Zabawek (ul. Karkonoska 5), założone przez Henryka Tomaszewskiego w 1995 roku. Znajduje się tu ogromna liczba pięknych lalek, a cała wystawa zaprojektowana została tak, jakby lalki odgrywały sceny z życia codziennego. Wykonane są one z najróżniejszych materiałów, takich jak wosk, porcelana, drewno, glina, celuloid a nawet blacha, czy liście. Wizyta w muzeum jest doskonałym treningiem wyobraźni dla dzieci, a dla dorosłych powrotem do lat dzieciństwa – pełnych marzeń i beztroski.

Świątynia Wang

Po wizycie w tym niezwykłym muzeum jedziemy do najpopularniejszego obiektu w Karpaczu, będącym swoistym symbolem tego miasteczka – Świątyni Wang. Jest to ewangelicka świątynia, która została przeniesiona w roku 1842 z miejscowości Vang w Norwegii. Kościół ten został zbudowany z sosnowych bali, na przełomie XII i XIII wieku, jako tzw. stavkirke (kościół klepkowy) i uważany jest za najstarszy drewniany kościół w Polsce.

Obiekt ten jest położony w bardzo malowniczym miejscu, z którego rozpościera się panorama na Kotlinę Jeleniogórską. Świątynia została wybudowana bez użycia gwoździ, korzystano tylko z drewnianych łączy ciesielskich. Wewnątrz należy zwrócić uwagę na ciekawe rzeźby i zdobienia, w XIX wieku dobudowano też kamienną dzwonnicę, która chroni kościół przed silnymi wiatrami z gór.

Świątynia Wang

Przed Świątynią Wang

Świątynia Wang - widok z cmentarza

Następnie zjeżdżamy w kierunku Karpacza Dolnego, aby skręcić w prawo, w ulicę Strażacką. Po chwili dotrzemy do miejsca, gdzie znajduje się tzn. Dziki Wodospad, powstały w wyniku spiętrzenia wód rzeki Łomnicy. Wodospad ten ma kilka metrów wysokości i jest idealnym miejscem na letnie upały. Warto zrobić sobie tutaj pamiątkową fotografię.

Kiedy już zrobimy sobie ciekawe zdjęcie udamy się do dolnej stacji wyciągu krzesełkowego na Kopę (1377 m. n.p.m.). Będąc w Karpaczu po prostu trzeba odwiedzić teren Karkonoskiego Parku Narodowego, a najprostszym rozwiązaniem będzie wjazd wyciągiem właśnie na Kopę. Podczas 20 minut atrakcyjnego wjazdu krzesełkami można podziwiać przyrodę Parku, a kiedy już znajdziemy się na szczycie naszym oczom ukaże się malownicza panorama na okolicę. Ze szczytu można udać się na wędrówkę na najwyższy szczyt Karkonoszy – Śnieżkę (1602 m n.p.m.) lub inne, równie ciekawe szlaki turystyczne. Zimą jest to popularny ośrodek narciarski, odwiedzany przez wielu amatorów tego sportu.

Widok z Kopy (www.wikipedia.org, autor: Paweł Kuźniar)

Kiedy już nacieszymy się pasjonującym widokiem na Kotlinę Jeleniogórską i Karkonosze zjeżdżamy wyciągiem z powrotem do Karpacza i jedziemy w prawo, ulicą Olimpijską. Będziemy przejeżdżać przez miejsce, gdzie często znajduje się meta najtrudniejszego etapu, znanego wyścigu kolarskiego, Tour de Pologne. Podjazd pod Orlinek zna wielu kolarzy amatorów, których można tutaj spotkać podczas sezonu.

Skocznia narciarska Orlinek w Karpaczu (www.karpacz-noclegi.info)

Punktem charakterystycznym tego obszaru jest skocznia narciarska z 1912 roku, którą przebudowano w roku 1946. Niestety silne, karkonoskie wiatry zburzyły drewnianą konstrukcję, dlatego w roku 1979 wybudowano konstrukcję stalową rozbiegu. Obecnie obiekt ten ma punkt krytyczny k-85 i homologację FIS, rekordowy skok oddał tutaj Adam Małysz (94,5 metrów). Latem, skocznia wykorzystywana jest jako miejsce skoków bungee oraz punkt widokowy.

Na zakończenie wracamy do centrum Karpacza, gdzie przy ulicy Kościelnej, niedaleko kościoła rośnie tzw. Lipa Sądowa. Jest to pomnik przyrody, mający około 5 metrów obwodu i 150 lat. Dawniej przy drzewie odbywały się sądy wójtowskie, stąd nazwa tej imponującej rośliny.

W tym miejscu kończymy tą krótką, ale za to niezwykle interesującą wycieczkę po jednej z najbardziej znanych miejscowości wypoczynkowych w naszym kraju. Zobaczyliście wiele ciekawych obiektów turystycznych, podziwialiście malownicze panoramy, jechaliście wyciągiem krzesełkowym i jesteśmy pewni, że będziecie chcieli tu wkrótce wrócić.

Koszt wycieczki (dane na rok 2010):

normalny / ulgowy      

Wstęp do Muzeum Sportu i Turystyki: 5 zł / 3 zł

Wstęp do Muzeum Zabawek: 6 zł / 3 zł

Wstęp do Świątyni Wang: 6 zł / 4 zł

Wyciąg krzesełkowy na Kopę: 27 zł / 23 zł

Razem: 44 zł / 33 zł

Przydatne informacje organizacyjne (dane na rok 2010):

Muzeum Sportu i Turystyki:

- czynne:

> w poniedziałkinieczynne

> od wtorku do niedzieli09:00 – 17:00

Muzeum Zabawek:

- czynne:

> w poniedziałki nieczynne

> we wtorki 09:00 – 16:30

od maja do października 09:00 – 17:30

> od środy do piątku 09:00 – 15:30

> w soboty 10:00 – 15:30

> w niedziele 10:00 – 16:30

- 25.XII, 1.I, 11.XI, Boże Ciało - nieczynne

- możliwe są wejścia grupowe - na 10 osób - 1 opiekun

Świątynia Wang:

- czynne:

15.04 – 31.10

> codziennie 09:00 – 18:00

1.11 – 14.04

> codziennie 09:00 – 17:00

- w niedziele i święta o godz. 10.00 odprawia się nabożeństwa. Udział w nich gości z poza kościoła jest mile widziany

- wstęp tylko na plac kościelny dorośli i dzieci 1,00 zł

- opiekunowie wycieczek szkolnych: 1 na 10 osób gratis

- możliwość robienia zdjęć i nagrywania filmów - 5,00 zł

Wyciąg krzesełkowy na Kopę:

- czynne:

> codziennie 08:30 – 16:00

- po godzinie 13:00  bilety są tańsze: 24 zł i 19 zł

Read more ...

Do malowniczej Przesieki

Stawy Podgórzyńskie – Podgórzyn - Przesieka

Pokaż Do cichej i spokojnej Przesieki na większej mapie

Witamy w sercu Karkonoszy, w miejscu niezwykłym, gdzie w odbiciu malowniczych stawów widoczne są piękne góry, które przyciągają każdego roku ogromne ilości turystów. Będziemy poruszać się w kierunku gór, podziwiając w trakcie wycieczki niezwykłe krajobrazy i wiele atrakcji.

Wycieczkę zaczynamy niedaleko Podgórzyna, gdzie znajdują się, założone jeszcze przez Cystersów, tzw. Stawy Podgórzyńskie. Jest to największy taki kompleks w tej części Europy, który idealnie komponuje się w górskie otoczenie. Warto zatrzymać się w jednej z lokalnych smażalni ryb i skosztować tutejszych specjałów.

Kościół św. Trójcy

Po smacznym posiłku jedziemy do Podgórzyna, gdzie zatrzymujemy się przy późnobarokowym kościele św. Trójcy z 1792 roku. Świątynia została wybudowana na miejscu dawnego – drewnianego kościoła z 1318 roku. Jest to budowla murowana, jednonawowa, nakryta sklepieniami krzyżowymi. Na szczególną uwagę zasługują: kamienna chrzcielnica z 1486 roku, ośmiokątna wieża oraz barokowe wyposażenie.

Kościół Najświętszej Marii Panny

Niedaleko znajduje się druga świątynia w Podgórzynie – barokowy kościół Najświętszej Marii Panny z 1780 roku. Dawniej była to budowla ewangelicka, dziś jest parafią katolicką. Warto zwrócić uwagę na mansardowy dach oraz charakterystyczną wieżyczkę. W Podgórzynie warto pojechać też nad malownicze Jezioro Sosnówka.

Teraz będziemy poruszać się już tylko w górę, aby po kilku minutach zatrzymać się w miejscu, gdzie droga rozwidla się, prowadząc do Borowic lub Przesieki. Znajduje się tu zabytkowy wagon tramwajowy i kilka dawnych słupów trakcyjnych, będących dowodem, że aż tu dojeżdżał tramwaj miejski. Do roku 1964 znajdował się tu przystanek końcowy linii Jelenia Góra – Cieplice – Podgórzyn Górny, nazywany „Pod Skałką”. Linię tą zlikwidowano z uwagi na nierentowność, zamieniając ją na połączenie autobusowe.

Zabytkowy tramwaj w Pogórzynie

Tablica informacyjna przy tramwaju

Nasz następny punkt to tzw. Dziurawa Skała, która położona jest blisko jednej z serpentyn. Jest to ponad 20 metrowa grupa skał z jaskinią w jej górnej części. W dolnej części znajduje się wyrzeźbiony z drewna Dobry Duch Dziurawej Skały. Warto dodać, że nocą obiekt ten jest podświetlony.

Potok na rozwidleniu dróg 

Kontynuujemy wspinaczkę górską szosą, docierając do nowo wybudowanej kaplicy. Świątynia wzorowana jest na kościele z Borowic, a jej największą zaletą jest przepiękna lokalizacja. Uważamy, że świąteczna Pasterka w takim kościółku to niezapomniane przeżycie.

Na mapie zaznaczyliśmy miejsca, w których warto się zatrzymać, z uwagi na piękne widoki. Znajdują się tam ławeczki, na których można też odpocząć przed dalszą drogą.

Po chwili znajdziemy się w miejscu nazywanym „Złoty Widok”, nie musimy tłumaczyć, że rozpościera się stąd rozległa i przepiękna panorama na Karkonosze i Kotlinę Jeleniogórską.

Samochód można zostawić obok sklepu Kaliniec, aby następnie szlakiem turystycznym udać się na spacer w kierunku największej atrakcji Przesieki – Wodospadu Podgórnej (547 m.n.p.m.). Dojdziemy tam po około 20 minutach, korzystając z wygodnej, leśnej ścieżki.

Wodospad Podgórnej - część górna

Jest to trzeci, pod względem wysokości, wodospad w Karkonoszach, mający potrójny spad wody - w sumie aż 10 metrów. Na dole mieści się mostek, z którego rozpościera się najlepszy widok. Miejsce to nie jest położone na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego, dzięki czemu latem wiele osób korzysta tu z lodowatej kąpieli.

Wodospad Podgórnej

Okolice Wodosdpadu Podgórnej

Kiedy wrócimy na miejsce, gdzie zostawiliśmy samochód warto przejść się kawałek dalej, by zobaczyć słynny Waloński Kamień oraz Chybotek. Są to ogromne głazy położone między remizą strażacką, a barem Pod Lipami. Na jednym widoczne jest wgłębienie w kształcie człowieka, na innych znaki krzyża i ludzkiej dłoni. Najciekawszy jest Chybotek, ponieważ jest tak dobrze zrównoważony, że daje się wprowadzić w lekki ruch, a waży aż 7 ton.

W oddali słynne głazy, w tym Chybotek

Jesteśmy w górnej części Przesieki, kawałek wyżej znajduje się nieczynny już ośrodek wypoczynkowy Chybotek i szlak prowadzący na Przełęcz Karkonoską. Warto dodać, iż powyżej ośrodka szosa pnie się w górę pod bardzo ostrym kątem i aż do Przełęczy stanowi najtrudniejszy podjazd szosowy w Polsce. Dzięki temu, letnią porą spotkać tu można wielu kolarzy-śmiałków, którzy próbują wygrać z własnymi słabościami i wręcz morderczym podjazdem.

W tym miejscu kończymy naszą krótką, ale za to bardzo ciekawą wycieczkę. Jej największymi walorami były malownicze panoramy i niezwykłe atrakcje przyrodnicze. Jesteśmy pewni, że każdy, kto odwiedził Przesiekę, będzie chciał tu wrócić i raz jeszcze poczuć niezapomniany klimat tego miejsca.

Długość wycieczki:

Cała trasa to jedyne 8 kilometrów, jednak należy pamiętać, że droga wciąż pnie się w górę, często pod ostrym kątem.

Read more ...

Jeleniogórskie tramwaje

Do 28 kwietnia 1969 w Jeleniej Górze można było korzystać z komunikacji tramwajowej, czego ślady widać w kilku miejscach tego miasta.

Tramwaj zabytkowy na Rynku (obecnie Informacja Turystyczna)

Pierwsze tory zostały położone na ul. Obrońców Pokoju, 4 maja 1896, natomiast pierwsze pojazdy wyruszyły na trasę 10 kwietnia 1897 roku. Początkowo były to tramwaje spalinowe oraz gazowe, pierwszy tramwaj elektryczny wyjechał z zajezdni w Malinniku do Dworca Głównego 9 lutego 1900 roku.

Na uznanie zasługuje sieć tramwajowa, jaka została stworzona w tamtych czasach, z miasta można było dojechać spokojnie do Cieplic, a nawet do Podgórzyna, gdzie do tej pory stoi zabytkowy wagon upamiętniający tamtejszą linię tramwajową.

Warto wspomnieć, że plany rozwoju całej sieci komunikacyjnej były imponujące, planowano bowiem wybudować trasę do Szklarskiej Poręby przez Piechowice, a nawet do Karpacza, ale zostały one zaniechane po powstaniu połączenia kolejowego z tymi kurortami.

Głównym powodem likwidacji tramwajów w Jeleniej Górze był brak środków na ich modernizację i brak rentowności. Wtedy idealnym rozwiązaniem zdawała się likwidacja i rozwinięcie sieci autobusowej, teraz wiele osób żałuje tych decyzji, ponieważ obecnie zabytkowe i kursujące tramwaje byłyby tutaj świetną atrakcją turystyczną.

Tramwaj w Podgórzynie

W Jeleniej Górze znajdziemy wiele śladów, które przypominają nam o istnieniu tutaj popularnej sieci tramwajowej.

Na szczególną uwagę zasługują:

- wagon 5N, numer 11, który stoi przy ulicy Wolności 145

- budynek administracyjny MZK przy ulicy Wolności 145, gdzie można obejrzeć ciekawą wystawę poświęconą historii jeleniogórskich tramwajów

- wagon bydgoski stojący w Podgórzynie „Pod Skałką”

- wagon eNka sprowadzony z Poznania, stojący na Rynku przed ratuszem (obecnie miejski punkt informacji turystycznej)

- wagon tramwajowy na jednej z działek przy ulicy Wolności (służący jako altana)

- dawna zajezdnia z 1900 roku przy ulicy Wolności 161 i 163, obecnie ma tu swoją siedzibę Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej (budynek przetrwał w świetnym stanie)

- fragment torowiska w przejściu pomiędzy Ratuszem, a Siedmioma Domami na Rynku (jest to oryginalny fragment torów znaleziony kilka lat temu pod nawierzchnią rynku)

- tablica pamiątkowa wmurowana obok opisywanego wcześniej fragmentu torów

- mieszczące się na terenie całego miasta słupy oraz rozety, które wyeksponowano szczególnie ładnie na ulicy 1 Maja

Dawna zajezdnia z 1900 roku (www.psmkms.krakow.pl)

Warto przenieść się wspomnieniami w tamte czasy i spacerując po Jeleniej Górze wyobrazić sobie kursujące tramwaje po wąskich uliczkach, wśród zabytkowych kamienic. Turystów korzystających z tramwajów, aby dojechać do Podgórzyna, skąd pieszo, z nartami na plecach wędrowali do Przesieki i dalej w kierunku Przełęczy Karkonoskiej. Wreszcie charakterystyczny dźwięk przed odjazdem i podróżnych wskakujących w ostatniej chwili do wagonów.

Fragment autentycznych torów znalezionych pod płytą Rynku (www.psmkms.krakow.pl)

Osobiście bardzo żałuję, że po Jeleniej Górze nie jeżdżą już tramwaje, wielką atrakcją byłoby np. znalezienie noclegu w centrum Jeleniej Góry i zwiedzenie Starówki, po czym skorzystanie z tramwaju i udanie się na kolejny nocleg w Cieplicach, aby kontynuować przygodę z tym charakterystycznym środkiem transportu i ostatecznie dojechać na nocleg do Podgórzyna lub Przesieki.

Jak wspomniałem na początku, ostatni tramwaj wyjechał na trasę 11 listopada 1969 roku na linii Jelenia Góra – Cieplice i był bezpłatny.

Plan sieci tramwajowej w Jeleniej Górze

Miejmy nadzieję, że w przyszłości uda się zrekonstruować przynajmniej część sieci tramwajowej tworząc kolejną, bardzo istotną, atrakcję turystyczną. Bo czyż może być coś piękniejszego niż malowniczy widok Karkonoszy zza okna zabytkowego wagonu tramwajowego podczas jedynej w swoim rodzaju podróży ?

Read more ...